KHOA HỌC VỀ NƯỚC

BẠN CÓ ĐANG ĐÓNG GÓP NHIỆT TÌNH VÀO QUÁ TRÌNH BỨC TỬ NHỮNG CON SÔNG?

Ngày ngẫu nhiên, tôi tìm ra bến Bạch Đằng thả trôi công việc bằng một chuyến du sông, ngắm dòng đời trải dọc hai bên bờ. Nắng dịu, gió mềm, từng đụm lục bình chênh chao vô định. Có những ngày không cần đứng giữa núi đồi, nhưng vẫn nghe lòng mình chập chùng khôn tả.
Người ta nói mỗi khúc sông là một khúc lòng. Hẳn bạn cũng có dòng sông cho riêng mình trong ký ức. Tôi hít thở gió sông Sài Gòn ba thập kỷ, chứng kiến biết bao thăng trầm lịch sử gắn liền với con sông này. Paris có sông Seine. London có sông Thames. Sài Gòn có sông Sài Gòn. Mỗi dòng sông đều góp phần vẽ nên cảnh sắc cho những thành phố ôm ấp nó. Có thể nói Sài Gòn không thiếu những công trình kiến trúc hiên ngang chạm trời, nhưng tuyệt tác cảnh quan thiên nhiên ngay giữa lòng thành phố chỉ có duy nhất một mà thôi: đó là sông Sài Gòn. Với gần 40 km dòng chảy uốn lượn mềm mượt đi vào từng ngóc ngách thổi hồn cho đô thị, ngoài giá trị bất biến mang tính di sản thiên tạo, sông Sài Gòn còn là nguồn cấp nước cho 10 triệu cư dân thành phố. Tiếc thay “Uống nước nhớ nguồn” chỉ mang tính giáo điều trong sách đạo đức. Đạo người văn minh là hành trình vô cùng gian nan, đắc đạo bao giờ cũng nhiều thử thách hơn bỏ đạo.
Muốn biết điều kiện sống của nơi nào đó, chỉ cần nhìn màu nước của những con sông. Mỗi con sông cùng hệ thống kênh rạch đan xen được sắp xếp diệu kỳ tựa như mạch máu trong cơ thể người, không ngừng vận động để nuôi dưỡng sự sống. Mạch máu tắc nghẽn chỗ nào là chỗ đó có vấn đề. Con người cần máu huyết lưu thông, trong khi con sông ngày càng bị bức tử bởi nỗi buồn rác rưởi, lòng người vô tâm. Chúng ta chỉ quen nhận về mà quên cho đi. Một bình dầu nhớt cũ đổ thẳng xuống lòng sông, xuống cống trước nhà sẽ hòa vào luồng nước, tạo nên ô nhiễm trên diện rộng. Và cũng chính chúng ta chứ không ai khác sử dụng lại nguồn nước pha nhớt này (sau khi đã được lọc?) cho sinh hoạt hàng ngày, kể cả ăn uống. Trong phim kiếm hiệp, một diệu kế công thành mà không đổ máu là đầu độc nguồn nước. Khi nguồn nước bị đầu độc thì tự khắc nguồn sống sẽ bị cắt đứt.
Nước trên sông Sài Gòn vẫn đang chảy trôi. Nắng vẫn dịu, gió vẫn mềm. Nhưng tôi chắc rằng có rất nhiều nhánh rẽ đang bị chặn dòng, tê liệt. Phải chăng lời kêu gọi “Giữ gìn thành phố sạch đẹp, văn minh” chỉ hiện diện trên thùng rác? Phải chăng chúng ta đang tê liệt cảm xúc khi hào phóng đóng góp nhiệt tình vào quá trình bức tử những con sông?
Chiều tan tầm, về đâu khi tâm tàn.